بایوآرکئولوژی چیست؟
زیست باستان شناسی (Bioarchaeology) شاخه‌ای از باستان شناسی است که با مطالعه ی بقایای زیستی انسان و دیگر داده های زیستی به دست آمده از محوطه های باستانی، به بازسازی جنبه های مختلف زندگی انسان در گذشته می‌پردازد. مهم ترین منابع آن، بقایای انسانی، به ویژه اسکلت ها و دندان ها، و همچنین داده هایی مانند DNA باستانی، ایزوتوپ های پایدار و دیگر شواهد زیستی هستند.
بایوآرکئولوژی در واقع به خود انسان هایی می‌پردازد که سازندگان و ساکنان جوامع گذشته بودند؛ انسان هایی که روستاها و شهرها را شکل دادند، کشاورزی کردند، به کار پرداختند، خانواده تشکیل دادند، مهاجرت کردند، با بیماری و آسیب روبه رو شدند و در شکل گیری جوامع و حکومت های گذشته نقش داشتند.
از طریق مطالعه ی بقایای انسانی می‌توان پرسش هایی درباره ی تغذیه و رژیم غذایی، سلامت و بیماری، آسیب ها و فعالیت های روزمره، کار و سبک زندگی، رشد و وضعیت کودکان، مرگ و میر، ساختار و تحولات جمعیت های باستانی، مهاجرت و جابه جایی انسان ها و روابط میان گروه های انسانی مطرح کرد. در کنار این موارد، روش هایی مانند ژنتیک باستانی و تحلیل DNA می‌توانند اطلاعات بیشتری درباره ی خویشاوندی، جمعیت ها و تاریخچه ی زیستی انسان ها فراهم کنند.
بنابراین، بایوآرکئولوژی تنها مطالعه ی «اسکلت‌های باستانی» نیست؛ بلکه تلاش می‌کند از بقایای بدن انسان، داستان زندگی انسان های گذشته را بازسازی کند و به پرسش هایی پاسخ دهد که از طریق معماری، سفال، ابزار و دیگر یافته‌های باستان‌شناختی به‌تنهایی همیشه قابل پاسخ گویی نیستند.در این نگاه، انسان یکی از قطعات مهم پازل باستان شناسی است؛ قطعه‌ای که به ما کمک می‌کند از مطالعه ی صرفِ بناها، اشیا و محوطه‌ها فراتر برویم و بفهمیم چه کسانی در این جوامع زندگی می‌کردند، چگونه زندگی می‌کردند و چه تجربه‌ای از جهان خود داشتند.
